Mikrosoft TCP/IP for WinNT Server ve WinNT Workstation su avantajlara sahiptir.

• Su an en gelismis protokol olarak kabul edilen standart yonlendirilebilir ag protokolu. Tum modern isletim sistemleri TCP/IP protokolunu desteklerler ve buyuk aglarin cogunlugu ag trafiginin buyuk bir kismini TCP/IP uzerinden gerceklestirir.
• Benzer olmayan sistemleri birlestirmekte kullanilan bir teknolojidir. Bircok standart baglanti uygulamalari bu benzer olmayan sistemler arasinda erisimi ve veri transferine olanak tanir. Ornek olarak FTP ve Telnet WinNT icerisinde bulunmaktadir.
• WinNT sistemini kuresel Internet agina baglamaya imkan verir. TCP/IP , Point-to-Point Protocol (PPP), Point-to-Point Tunelling Protocol (PPTP) ve Windows Sockets Internete erismekte ve servislerini kullanmayi saglar.

TCP/IP, Yazilim ve donamim ureticileri tarafindan buyuk oranda desteklenen olceklenebilir bir ag teknolojisidir.

Network protokolu olarak TCP/IP kullanildiginda, Mikrosoft tarafindan saglanan Windows tabali ag cozumleri TCP/IP icin Client-Server destegi saglamak uzere varolan ag uzerinde kullanilabilir. Bu cozumler su konulari icerir:

• WinNT Workstation’in destekledigi: WAN, TCP/IP printing, FTP, Telnet, DHCP Client yazilimi, WINS, DNS, Windows sockets, ve extended LMHOSTS dosyasi.
• WinNT Server’in destekledigi: WinNT Workstation’in desteklediklerinin yanisira Internet Information Server, DHCP Server, WINS Server, ve DNS Server yazilimlari.
• Win95’in destekledigi: WAN destegi, DHCP, WINS, ve DNS client yazilimi, LMHOSTS dosyasi ve Wimdows sockets.
• Mikrosoft TCP/IP-32 for Windows for Workgroups’un destekledigi: Windows sockets, LAN manager. Microsoft TCP/IP-32ayrica DHCP, WINS ve DNS client yazilimi.
• Mikrosoft LAN Manager’in destekledigi: Windows sockets, MS-DOS tabanli baglanti uygulamalari.

Sekil’de goruldugu gibi, TCP/IP for WinNT ayrica degisik network adaptorlerine sahip farkli fiziksel aglarda IP yonlendirmesini de desteklemektedir.

 HETOROJEN SISTEMLERDE TCP/IP KULLANILMASI

Tum modern isletim sistemlerinde TCP/IP destegi bulundugundan ayni aga bagli farkli sistemler bilgi paylasabilirler. TCP/IP WinNT’nin bircok Windows uyumlu olayan sistemle konusmasini saglar. Bunlar:

• Internet host’lar
• Apple Machintosh sistemler
• UNIX sistemler
• VMS sistemler
• Network kartiyla dogrudan aga bagli yazicilar.

• NetWare ortamlarda kullanilan IPX/SPX
• IP teknolojisi tabanli TCP/IP aglar
• Kucuk boyutlu aglar icin NetBEUI
• Macintosh sistemler icin AppleTalk.

genel olarak, TCP/IP konfigurasyon parametreleri (IP adresi ve bilgisayar ismi gibi) WinNT Control Panel veya Administrativ Tools yardimiyla degistirilebilir. Rutin olarak degistirilmeyen parametreler (TTL -Time to Live , TOS - Type of Service gibi) ancak Registry editor yardimiyla degistirilebilirler.

Bu parametrelerde yapilacak hatali degisiklikler tum sistem performansini etkileyeceginden degisiklik yapilmadan once REgENTRY.HLP dosyasinin okunmasi onerilmektedir.

WinNT Server IP routing tablolarinin dinamik yonetimi icin RIP destegine sahiptir. RIP statik IP routing tablolari tutulmasi gereksinimini kaldirir. RIP’in bu versiyonu anahtarlamali WAN’lari desteklememektedir.

Eger tek bir network karti olan bir bilgisayarda IP uzerine RIP install edilmisse, bu bilgisayar slient modda calisir. RIP yayinlarini dinler, kendi route tablolarini gunceller fakat kendi route tablosunu yayinlamaz. Iki network karti varsa Slient RIP paramaetresi Registery=0 yapilarak, RIP yayin da yapacak sekilde konfigure edilebilir.

IP icin RIP, Control Panel’den bir WinNT servisi olarak install edilebilir, ve dolayisiyla Services icon’uyla konfigure edilebilir. Default olarak RIP servisi otomatik baslar.

IP icin RIP Microsoft TCP/IP protokol ailesi olan, Internet Protocol (IP), Transmission Control Protocol (TCP) ve User Datagram Protocol (UDP) gereklidir.

Temel IP bilgi birimi olan IP datagram ‘lar ayni agda bulunmak kosuluyla bir hosttan digerine gonderilir. Eger varis host’u baska bir agda ise datagram yerel agdaki router’a gonderir.

Eger varis host’u router’in bagli oldugu LAN’a dogrudan bagli degilse, router kendi routing tablosunda bunu yapabilecek bir router’in IP adresini alir ve datagram’i bu router’a gonderir.

Router, LAN’lar ve WAN’lar arasinda baglantiyi kurmaya ve beraber calismalarina ve degisik ag topolojilerine (Ethernet, Token Ring gibi) sahip LAN’larin baglanmasina olanak tanir. Bir LAN’a gonderilen her paket gonderici ve alici adreslerini iceren basliga (packet header) sahiptir. Router’lar bu paket basliklarina LAN segmentlerini karsi dusururler ve paket icin en iyi yolu secmeye calisirlar.

Varis adresidir. Network adresi ve Network maskesi birlikte calisirlar. Network adresi varisi belilerken, network maskesi network adrsinin ne kadarlik bir kisminin bir kisminin uymasi gerektigini gosterir.

Paketin nereye gidecegini gosterir. Bu yerel network karti olabilecegi gibi yerel agdaki bir gateway(router)’da olabilir.

WinNT network araclari NetBIOS olarak bilinen bir adlandirma sistemi kullanilir. genel olarak NetBIOS bilgisayar isimleri tek bir parcadan olusur.

Bundan farkli olarak TCP/IP bilesenleri Domain Name System (DNS) olarak bilinen adlandirma sistemini kullanir. DNS bilgisayar isimleri iki parcadan olusur: Host ismi, Domain Ismi. Bu ikisinin birlesmesi Fully Qualified Domain Name (FQDN) ismini olusturur.

NetBIOS bilgisayar isimleri, DNS host isimleriyle uyumludur, bu nedenler aralarinda islem yapabilmeleri mumkundur. WinNT, NetBIOS bilgisayar ismiyle DNS domain ismini birlestirerek FQDN ismi olusturulur.

WinNT altinda, DNS host ismi default olarak NetBIOS bilgisayar ismiyle aynidir. Eger istenilirse bu isimler birbirinden farkli yapilabilir.

DNS Server’lar, DNS veritabani (zone) hakkindaki bilgileri tutan ve bunlari Client’lara kullandiran Client-Server tipi bir yapi kullanirlar. Bir cozucu DNS isim uzayi ile ilgili olarak Name Server’i sorgular. Bu Name Server cozucunun istegini yanitlamak icin diger Server’lari sorgulayabilir.

WinNT Server, WinNT Workstation, Win95, Win for Workgroups 3.11 (Mic. TCP/IP-32 yuklu) hepsi DNS cozucu ozelligine sahiptirler.

DNS Name Server servisinin yanisira WinNT 4.0, DNS Manager adinda RPC tabanli grafik bir yonetim araci getirir. Bununla, uzaktaki DNS hizmet verenleri konfigure edilebilir.

DNS veritabani agac seklinde yapilandirilmistir. Her domain’in bir ismi vardir ve alt domain’lar icerebilir. Bir domain ismi ana domain’e bagli olarak o domain’in varitabanindaki yerini gosterir.DNS domain’indeki her noktaya ait isimler birbirinden (.) karakteriyle ayrilirlar. Ornegin edu.tr DNS domain ismi tr domain’ine bagli edu alt domain’ini gosterir. Sekil’de DNS domain’leri arasindaki agac yapisini gostermektedir.

DNS veritabaninin root noktasi adlandirilmamistir (null). DNS isimlerinde en sona eklenmis bir (.) karakteriyle gosterilir.

En Ust Seviye Domain’ler

Root ve en ust seviye domain’ler InterNIC tarafindan yonetilir. En ust seviye domain isimleri uc ana parcaya ayrilmistir.

• Organizasyonel Domain’ler (3 karakter)
• Bolgesel Domain’ler (2 karakter)
• in-addr.arpa domain’I (adresten isme mapping yapmak icin kullanilan ozel bir domain)

En ust seviyenin altindaki DNS isim uzayinin yonetilmesi InterNIC tarafindan diger organizasyonlara dagitilmistir. Bu organizasyonlarda bu yetkiyi asagiya dogru dagitirlar.

DNS’in yonetilebilir birimlerine zone denir. Bir zone DNS veritabani agacinda yonetilebilir tek bir parcadir. Tek bir domain’den olusabilecegi gibi alt domain’ler de icerebilir. Sekil DNS domain’leri ile zone arasindaki iliskileri gostermektedir.

Root istisna olarak, DNS veritabanindaki her nokta (node) 63 karakterden uzun olmayan bir isme (label) sahiptir. Her alt domain keni ana domain’in icinde bir isme sahip olmalidir. Bu yapi DNS isim uzayi icinde isimlerin takil olmasini saglar. DNS domain isimleri, tabanindan root’a dogru bir yol izleyerek olustuirulur. Ornek bir FQDN ismi soyledir: senna.cc.itu.edu.tr.

DNS, Internetteki host’lari tanimlamak icin hiyerarsik bir isimlendirme kullanan dagitilmis bir veritabanidir. DNS 1980’lerde Internette bagli host’larin sayisinin hizla artmasiyla ortaya cikan problemleri cozmek amacuyla gelistirilmistir. DNS standartlari RFC (Requests For Commend) 1034 ve 1035 ile belirlenmistir. DNS WINS’e benzemekle birlikte en temel fark WINS’in tamamen dinamik olmasi, DNS’inse bilgisayar isimleri ile IP adresler arasinda mapping islemini yapacak tamamen statik bir konfigurasyon gerektirmesidir.

Bazi WinNT Server ekranlarinda (ornegin User Manager For Domains), domain isminin kullanici ismini takip ettigi gozukur. Domain ismi, kullanici account’unun nerede yaratildigini ve tum domain sisteminde nerede bulundugunu gosterir. Ornegin, cc domainnindeki erdinc kullanicisi cc\erdinc seklinde gozukur. Bu sekildeki gosterilis baska bir domain’deki ayni isimli kullanicilardan ayirimi saglar.

WinNT icin adres cozumlemeleri iki genel kategoriye ayrilabilir. Her ikisi de benzer servisler verirler ve bagimsiz olarak yada pesisira calisirlar. Bunlar:

• TCP/IP uzerinde NetBIOS (NetBT)
• Domain Name System (DNS)

NetBT, oturum katmaninda calisan bir ag servisidir. Isim IP adres donusumu yapar. WinNT’de islem WINS ve yayin turu isim cozumleme ile gerceklestirilir. En onemli adlandirma aktiviteleri

• Isim Atama: Agdaki her bilgisayara takil bir isim karsi dusurme islemidir. Her bilgisayar acildiginda bu islemi otomatik olrak yapar.
• Cozumleme: Belli bir bilgisayarin adresini belirleme islemi.

NetNT’de ag kaynaklarina nasil ulasilacagi ile ilgili node’lar tanimlanmistir.

NetBT Node’lari

WinNT calistiran bilgisayarlarin en sik kullandigi sistem h-node ve b-node’dur. Eger Client bilgisayarda WINS konfigure edilmisse default olarak h-node, diger durumda b-node kullanilir.

NOT: DHCP Client’lardan olusan bir NT aginda node tipi DHCP Server tarafindan belirlenir.

WINS Server’in yer aldigi bir sistemde Client bilgisayarda NetBT isimleriWINS Server ile dogrudan haberlesilerek cozulur. WINS Server kullanilmazsa, NetBT b-node tipi yayin (broadcast) mesajlar kullanir. Bilgisayarda TCP/IP konfigurasyonunun nasil yapildigina bagli olarak isim cozme islemi icin LMHOSTS dosyasini veya DNS’i de kullanabilir.

WinNT tum NetBT node’larini destekler. NetBT ayrica, LAN Manager 2.x Server mesaj protokoluyle de uyumludur.

B-Node

Isim atama ve cozme islemlerinde yayin turu mesaj kullanir. Ornegin NT_PC1, NT_PC2 ile haberlesmek istediginde NT_PC1 yayin turu bir mesaj yayinlar ve belli bir sure NT_PC2’nin bu mesaja cevap vermesini bekler.

P-Node

P-node kullanan bir sistemde bilgisayarlar ne b-node paket yayinlarlar nede bunlara yanit verirler. Tum bilgisayarlar kendilerini WINS Server’a tanitirlar.WINS Server agdaki tum bilgisayarlarin isimlerini ve adreslerini tutmaktan sorumludur.

Bu sistemde NT_PC1, NT_PC2 ile haberlesmek istediginde WINS Server’a NT_PC2’nin adresini sorar. Elde ettigi adresle NT_PC2’ye dogrudan erisir. Tum isim sorgulamalari dogrudan WINS Server’a gittiginden p-node ag yukunu azaltir. Yayin mesajlari kullanilmadigindan ve dogrudan erisim yapildigindan router’in farkli uclarindaki bilgisayarlar birbirlerini gorebilirler.

Temel Problemler;

M-Node

M-Node, p-node ve b-node ile gelen problemleri cozme amaciyla gelistirilmistir. M-node calisan bir sistemde, bir bilgisayar once b-node kullanir. Sonuc alamazsa p-node’a gecer.

H-Node

H-node, yayin mesajlari ve yonlendirilmis ortam operasyonlariyla gelen sorunlari cozmek amaciyla gelistirilmistir. B-node ve p-node calismalarin bir kombinasyonudur. Eger WINS Server calismiyorsa -bu durumda yayin turu mesaj kullanilmasi zorunludur- bilgisayar WINS Server’i sorgulamaya devam eder. WINS Server tekrar ulasilabilir hale geldiginde tekrar p-node’a donulur. H-node, ayrica, yayin mesajindan sonuc alinamadiginda LMHOSTS dosyasini kullanacak sekilde de konfigure edilebilir.

Oncelikle p-node kullanildigindan, eger WINS Server calisiyorsa hic yayin mesaji kullanilmaz ve router’in farkli uclarindaki bilgisayarlar birbirlerini rahatlikla gorebilirler. Eger WINS Server calismiyorsa b-node kullanilarak normal calismaya devam edilebilir.

NOT: TCP/IP’yi manuel olarak konfigure eden Microsoft TCP/IP kullanicilari, eger WINS servisini kullanmiyorlarsa, default olarak h-node tipi calisma yaparlar.

WINS kullanilmayan uzak altaglardaki makinelerde IP adres isim cozumelemeleri (mapping) HOSTS ve LMHOSTS dosyalari kullanilarak yapilabilir. Bu isim cozme yontemi DNS ve WINS gelistirilmeden once kullanilmistir. HOSTS dosyasi yerel DNS yerini tutar. LMHOSTS dosyasi ise yerel WINS esdenigidir.

LMHOSTS Dosyasi

Bu dosya Microsoft LAN Manager 2.x TCP/IP lmhosts dosyasiyla uyumludur.

Client makinelerin lmhosts dosyasini okuyabilmeleri icin registery dosyasinda \machine\system\currentcontrolser\services\lanmanserver\parameters\nullsessionshares kaydinda bu dosyanin bulundugu dizin yazilmalidir.

102.54.94.102 “appname \0x14”

include

BEgIN_ALTERNATE

INCLUDE \\localsrv\public\lmhosts

INCLUDE \\rhino\public\lmhosts

END_ALTERNATE

Yukaridaki ornekte “popular” ve “localsrv” server isimleri onceden yuklenirler (preload) ve “rhino” server’i daha sonra saglanacak merkezi lmhosts dosyasinin sistem tarafindan gorulebilmesi icin verilmistir.

HOSTS Dosyasi

Bu dosya IP adresleri host isimlerine karsi dusurmekte kullanilir. Her kayit ayri bir satirda yer almalidir. IP adres ilk kolona yazilir, arkasindan host ismi yazilir.

102.54.94.97 rhino.acme.com

38.25.63.10 x.acme.com

DNS Nedir?

DNS (Domain Name Service), WINS'te oldugu gibi IP adreslere kullanimi kolay makine isimleri veren bir servistir. Fakat, WINS'ten farkli olarak DNS statik calisir. DNS bircok UNIX sistemde ve Internet'te isimleri adreslere karsi dusurmek icin kullanilir.

DNS, WinNT 4.0 icinde gelen bir servistir.

WinNT 4.0 icinde gelen gelen DNS IETF RFC 1053 standardina uygundur. WinNT 4.0’da DNS server’a grafik bir arayuz ile uzak alanlardan da erismek mumkundur.

DNS’in Yararlari

Windows ailesi sistemlerdeki uc kullanicilarin UNIX tabanli sistemlere, UNIX tabanli sistemlerdeki kulanicilarinda Windows ailesi sistemlere seffaf erisimi saglanir. WINS/DNS servislerinin entegre olmasi mapping islemini otomatik ve dinamik olarak saglar, kullanicilar IP adreslerle isimler arasinda maping islemi yapmak zorunda kalmazlar.

DNS’in ag kaynaklarina erisimde bilesik adlara izin verdiginden buyuk orgnizasyonlar ag kaynaklarini hiyrarsik parcalara ayirabilirler. Sonucta uc kullanici ag kaynaklarina bu ismi kullanarak erisir.

Internet , Internet isimlerine Internet adresleri karsi dusurmede DNS kullandigindan, Internet Solution Providers (ISPs) kendi Point Of Presence (POP)’larinda DNS kullanmak zorundadir.

Control Panel + Network + Services + Add, secilecek,

gelen listeden Microsoft DNS Server isaretlenecek.

Bu durumda bizden WinNT4.0 diski isteniyor. Bu diskte /i386 dizinini altindaki bazi dosyalar kopyalanacak ve ardindan Binding islemi yapilacak.

Bu islem de bittikten sonra makineyi Restart etmek isteyip istemedigimiz sorulacak. Secimimizi yes seklinde kullanacagiz.

Makine acilincda Administrator olarak tekrar Logon oluyoruz.

Acilis sirasinda en azindan bir servisin baslatilamadigina dair bir uyari alinmamissa sorun yok demektir.

Bir sonraki adimda Start + Programs + Administrator Tools + DNS Manager secilecek.

Eger burada DNS Manager secemnegi gorunmuyorsa:

DNS Server Manager aracinin Administrator Tools icerisinde bulundugu goruldugunde bu arac secilerek DNS Server Manager calistirilir.

DNS ile ilgili dosyalar ve sizin ileride yapacaginiz DNS tanimlamalari ile ilgili bilgiler //Winnt/system32/dns dizini altinda tutulur. DNS Manager'i hic kullanmadan da buradaki dosyalar manuel olarak degistirilerek DNS konfigure edilebilir. Ancak tavsiye etmiyorum.

Eger daha once DNS servisini kurmus ve/veya konfigure etmisseniz:

DNS servisinin baslayabilmesi icin //Winnt/system32/dns dizini altinda cache.dns isimli dosyanin bulmasi gereklidir. DNS servisi yuklenildigi zanam bu dosya default olarak olusturlur.

Eger tum bunlari yapiyor ve yinede DNS servisini baslatamiyorsaniz erdinc@itu.edu.tr adresine mail atabilir veya Mikrosoft’un Onlie destek hattini arayabilirsiniz.

Server Tanimlanmasi

DNSM calistirilir. DNS + New Server secilerek bu domain'e ait DNS server eklenir. DNS Server Name olarak server makinesinin IP adresi verilir. Program bu IP adresine connect olmaya calisir. Eger verilen IP adresi hataliysa eklnen server'a ait icon'in uzerinde kirmizi bir carpi isareti gelir. Bu tanimi DNS + Delete seklinde silebiliriz. Makinamizin IP adresini dogru bir sekilde yazmissak default olarak gelen record bilgileri ve Cache server'a bagli olarak gozukur. Burada 255.in-addr.arpa record'u silinebilir.

Zone Tanimlanmasi

Yeni yarattigimiz server secilip mouse sag tusu tiklanarak New Zone secilir. Zone Type olarak Primary verilir. Zone name olusturmak istedigimiz domain'in ismidir. Bu alana yaratilmasi istenilen domainin adi yazilir. Zone File alani, default olarak, verilen zone adinin sonuna .dns eklenerek olusturulur. Istenirse bu dosya ismi degistirilebilir.

Tanimlanmasi gereken bir diger zone ise ters adres donusumu ile ilgili olan ve mutlaka bulunmasi gereken in-addr.arpa zone’udur. Ayni sekilde yaratilan server secilip New Zone isaretlenir. Zone Name olarak Server makinasinin IP adresinin ilk iki bolumu ters olarak yazilir ve arkasina in-arrd.arpa eklenir. Ornegin 160.75.2.19 makinasi icin 75.160.in-addr.arpa yazilir. Zone File alani da doldurulduktan sonra zone tanimlamasi bitmistir.

Host Eklenmesi

Yeni yaratigimiz zone’a bir Host eklemek isteyelim. Ilgili zone adinin uzerine gelip mouse’un sag tusuna klikleyip New Host secelim. Oncelikle Server olarak kullandigimiz makineye ait kaydi girelim. Bunun icin Host Name bolumune bilgisayarimizin adini yazalim. Ardindan Host IP Adres kismini dolduralim. Ardindan Create Associated PTR Record checkbox’u dolduralim. Add Host dedigimizde bu isleme iliskin A tipi birr kaydin eklendigi gorulur. Bu islemle birlikte ilgili PTR record’larida in-addr.arpa Zone’una eklenirler. Eger PTR kaydinin yaratilamadigina dair bir uyari mesaji gelirse in-addr.arpa Zone’unun dogru sekilde yaratilmadigi sonucu cikar.

Record Eklenmesi

New Record secildiginde Record Type listesinde bircok Record cesidi belirir. Bunalrdan en cok kullanacaklarimiz: A, CNAME, MX, NS Record’laridir.

A Record: (Address) Bir DNS zone’unda bir host’a ait ismi bir IP adrese karsi dusurulmesini saglayan kayittir.

CNAME Record: (Canonical Name) Belli bir Host ismiyle es degerli bir isim tanimlamamizi saglar. Bu kayit kendi ag yapimizin Client kullanicilardan saklayabilmemize olanak verir. Ornegin ftp.itu.edu.tr FTP Servisini calistiran bilgisayari gosteren bir Canonical isimdir. Kullanicilar ftp.itu.edu.tr adresini kullanirlar ancak bu servisin hangi makinada calistigini gormezler. FTP servisi baska bir makinaya tasinirsa sadece CNAME kaydinin degistirilmesi yeterli olur.

MX Record: (Mail Exchanger) Bir DNS domain’i icin MailExchange Server tanimlamamizi saglar. Bu bilgisayar o domain icinde mail islemlerini yurutur.

NS Record: (Name Server) Bir DNS domain’indeki DNS Server makinalari belirtir.NS kaydi tum DNS zone’larinda ve reverse zone’larda bulunur.

SOA Record: (Start Of Authority) Bir DNS Server’in bulundugu domain icinde en iyi ve yetkili DNS kayitlarini icerdigini gosterir. DNS veritabani dosyasindaki ilk kayittir. Bir DNS zone yaratildiginda otomatik olarak olusturulur.

A tipi bir kayit eklenmesi bir Host eklenmesiyle esdeger bir islemdir.

Bir CNAME kaydi eklemek isteyelim New Record secilir. Alias Name olarak ftp, For Host DNS Name olarakta bu isim yazildiginda erisilmesini istedigimiz bilgisayarin adi yazilir; greenfrog.frog.itu.edu.tr.

Bir MX kaydi eklemek icinse Mail Exchange Server DNS Name kismina bu isten sorumlu makine adi yazilir. Preferance number alanina eger birden fazla Mail Exchange Server varsa aralarindaki oncelig gore bir deger verilir.

Yukarida anlatilan DNS & WINS entegrasyonunu saglamak icin DNS + Properties + WINS Lookup secilerek Use WINS Resolution checkbox isaretlenir ve WINS Servers kismina WINS Server olarak calisan makinenin IP adresi yazilir.

WINS Tanim

WINS (Windows Internet Naming Service), WinNT ile gelen bir diger servistir. WinNT tabanli aglarda, isimlerle IP adresler arasindaki mapping islemini otomatik olarak gerceklestirir. WINS kullanarak kullanicilar ve uygulama programlari karisik ve hatirlamasi guc IP adresler yerine ag kaynaklarinin isimlerini kullanabilirler. Ag yoneticileri ise makine isimleri ile IP adres arasindaki bu mapping islemini kendileri yapmaktan kurtulurlar.

Router bulunan aglarda NetBIOS bilgisayar isimleri ile IP adrsler arasinda mapping islemlerini yapan dinamik bir veritabanidir. WINS komplex aglarda ortaya cikan isim cozumleme problemlerini cozmek uzere gelistirilmistir.

WINS isim cozmek icin yapilan yerel yayin mesajlarini azaltir. DHCP ile dinamik adreslweme kullanildiginda degisiklikler WINS veritabaninda otomatik olarak guncellenir. Ne kullanicilarin ne de sistem yoneticisinin bu degisiklikleri elle yapmasina gerek kalmaz.

Yonlendirme Kullanilan Ortamlarda WINS kullanilmasi

• WINS Server: Isim sorgulama ve kayit islemlerini yapar.
• Client Yazilimi: Bilgisayar ismi cozumleme istekelerinde bulunur.

Windows tabanli client’lar WINS’i dogrudan kurabilirler. (Win95, NT, Win for Wg 3.11)

Bir WinNT aginda kullanicilar router’in arkasindaki kaynaklari gorebilirler. Bu islemi WINS kullanmadan saglamak icin router’in her iki ucunda ayni domain’e ait master browser olarak calisan iki WinNT Server veya WinNT Workstation bulunmalidir. Bu bilgisayarlar alt aglardaki WinNT Domain Controller’lara ait tanimlari iceren LMHOSTS dosyalarini konfigure etmelidirler.

WINS kullanildiginda bu islemlere gerek kalmaz. Sekil‘de uc yerel agdan olusan router ile baglanmis bir ag gosterilmektedir.Iki alt ag WINS Name Server icermektedir. WINS-enabled bilgisayarlar WINS Server’a dogrudan erisebilirler.

WINS ve NON-WINS Client’larda Isim Cozme (Sekle bakiniz)

• NON-WINS Client

Non-WINS Cilent A yayin turu bir mesajla Client X’in IP adresini sorar, Client C bu yayin mesajini alir ve dogrudan WINS Server’a bildirir. WINS Server yanitini Client C’ye bildirir. Client C Client A’ya Client X’in IP adrsini bildirir.

• WINS Client

WINS Client B Client A’nin IP adrsini WINS Server’a sorar. WINS Server Client B’ye Client A’nin IP adresini bildirir. WINS Server erisilemiyorsa Client B yerel alt aga yayin turu bir mesaj yollar Client A bu mesaja yanit verir.

Isim Cozme

WINS Server’larin kullanildigi bir sistemde NetBIOS bilgisayar isimleri iki temel metoddan biri kullanilarak cozumlenir.

Eger Cliet’ta WINS enable edilmemisse; Bilgisayar yayin turunde bir isim kayit istek paketi yayinlar. Belli bir bilgisayari bulmak isteyen Non-WINS bilgisayar isim arastirma istek paketini yayinlar. Eger bu yerel cozumlemeden sonuc alinmazsa LMHOSTS dosyasina bakilir. Bu prosesler bilgisayarin Server, Workstation veya baska bir sey olmasindan baginsizdir.

Eger Client’ta WINS enable edilmisse; Bu bilgisayar once WINS server’a sorar. Eger sonuc alinamazsa yayin turu bir arastirma paketleri yayinlanir.

Sekil’de goruldugu uzere WINS veritabani tum WINS Server’lar arasinda replike edilir. Eger WINS Server sorgulamasi olumsuz donerse yayin turu bir paket yayinlanir. Bundan da sonuc alinamazsa LMHOSTS dosyasi kontrol edilir.

Isim Kaydatme

Isim kaydetme sonunda NetBIOS ismi ve IP adresin tekil bir deger almasi garanti edilir.

Eger Client’da WINS enable edilmisse; Isim kaydetme istegi WINS Server tarafindan cevaplanir ve veritabanina yazilir. Eger Client’ta WINS enable edilmemisse bu istek yayin turu bir mesajla iletilir. Bu ismi kullanan bir bilgisayar versa bu istege olumnsuz yanit dondurur. Eger belli bir sure sonunda olumsuz bir yanit gelmemisse istegi yapan yanit o ismi kullanmaya baslar.

Ayrica isim birakma ve isim yenileme islemleride bunlara benzer bir mantik kullanilarak gerceklestirilir.

DNS zone yapisi, yeni bir host eklendiginde veya belli bir host baska bir altaga kaydirildiginda degisir. DNS dinamik olmadigindan DNS zone’unda degisiklik yapildiginda birinin bu degisikligi DNS veritabaninda guncellemesi gereklidir. Bu durum sik degisen damainlerde yonetim yuku getirir.

Diger taraftan WINS, bu problenim cozumu icin gelistirilmistir. DNS’i WINS ile birlikte kullanmak yeni bir Dinamik DNS ozelligi getirir. Bu ozellik WinNT 4.0 la gelen DNS servisi tarafindan desteklenir. Bununla birlikte DNS, zone icindeki DNS agacinin en alt seviyedeki isim donusumunu WINS sorgulamasina yoneltebilir. Sekil’de WINS ve DNS’in birlikte calistigi bir ortamda isim cozumlenmesini gostermektedir. Name Server’larin cebinde veri olmadigi varsayimiyla dusunursek mfg.widgets.universal.com FQDN ismi cozulmek istendiginde su adimlardan gecilir.

1. Client, FQDN’i cozmek uzere, yerel DNS Name Server’a reklursif bir sorgulama gonderir.
2. Yerel DNS Name Server root DNS Server’lardan birine iteratif bir istekle FQDN’in cozumunu sorar. DNS Root Server’lar en ust seviyede DNS domain’lerinden sorumludurlar. Ornegin: com.
3. DNS Root Server universal DNS Domain’inden sorumlu DNS Server adresini gonderir.
4. Lokal DNS Name Server universal domain’ninden DNS Server’a iteratif bir sorgu gonderir.
5. Universal Neme Server widgets Name Server’i yanit olarak bildirir.

WINS servisinin yuklenmesi ve baslatilmasi yukarida DNS Servisi icin anlatilan islemlerle tamamen ayni adimlari icermektedir. Yukaridaki bu islemler WINS icin dusunulerek WINS Servisi baslatilabilir.

WINS ile ilgili tum tanimlar //winnt/system32/wins dizini altinda tutulmaktadir.

WINS Servisinin konfigure edilmesini saglayan Programs + Administrativ Tools + WINS Manager isimli programdir. Oncelikle bu program calistirilir.

Oncelikle WINS Servisinin calisacagi makine tanitilmalidir. Bunun icin Server + Add WINS Server secilir. WINS Server olarak servisin calisacagi makinenin IP adresi verilir. Server + Detailed Information secilerek WINS Server’i hakkinda sistem bilgilerini gormek mumkundur.

Mappings + Show Database secildiginde o an veritabaninda bulunan bilgisayar isimleri ve karsi dusurulen IP adresler gorulebilir.

WINS, DNS’de oldugu gibi, statik tanimnlar yapmaya da izin vermektedir. Mappings + Static Mappings + Add Mappings komutu verilerek bir bilgisayar ismi ve karsi dusecegi IP adresi verilebilir.

DHCP Tanim

WinNT server'daki DHCP (Dynamic Host Configuration Protocol) ag kaynaklarina IP adres atama isini otomatik olarak gerceklestirir. DHCP sayesinde Ag Yoneticileri kendileri, makinelere IP adres vermek zorunda kalmazlar.

DHCP, TCP/IP konfigurasyonlarini merkezilestirmek ve TCP/IP konfigurasyonunu otomatik olrak IP adres atanacak sekilde tasarlamak icin kullanilir. DHCP’yi kullanacak iki bilgisayar tipi vardir: Server ve Client.

DHCP Server’lar

DHCP kullanmak icin agda en azindan bir DHCP server bulunmalidir. Eger router’larimiz RFC 1542 standardini desteklemiyorsa her altagda bir DHCP server bulunmalidir.DHCP gorus uzayi (scope) DHCP server’da belirlenir. Bu gorus uzayi bir IP adres havuzudur. Ornegin 170.75.90.10’dan 160.75.90.120’a kadar olan kisim bir DHCP server’da client’lara verilmek uzere tanimlanmis bir IP havuzu olabilir.

Bir DHCP Server DHCP Client’tan istek mesaji aldiginda bu IP adres uzayindan bir adres secer ve Client’a bu adresi teklif eder.Ardindan diger TCP/IP parametrelerini gonderir.

Burada DHCP IP adresinin manuel olarak konfigure edildigine dikkat edilmelidir.

DHCP CLIENT’LAR

Bir Client’ta TCP/IP install ederken, TCP/IP konfigurasyonu vermeye gerek yoktur. Bunun yerine Enable Automatic DHCP Configuration isimli checkbox isaretlenir. DHCP Client her baslatildiginda, DHCP Server’a IP adres istek mesaji gider.

NON-DHCP CLIENT’LAR

DHCP enabled olmayan Client’lar DHCP Client’lara TCP/IP ve Windows ag araclarini kullanarak erisirler. DHCP yoneticisi bu Client’lari DHCP Server gorus uzayindan cikarmak icin onlara verilen IP adreslerini bilmelidir.

NICIN DHCP KULLANIYORUZ?

DHCP’nin getirdigi avantajlari anlayabilmek icin manuel TCP/IP yaklasimiyla DHCP yaklasimini karsilastirmada fayda vardir.

TCP/IP’yi manuel olarak konfigure etmek IP adres, subnet mask, ve dafault gateway ile ilgili tanimlamalarda dikkatli bir calismayi gerektirir. Tipik bir ag kullanicisi bu kavramlara yabancidir.

• Eger bir kullanici hatali bir IP adres kullanacak olursa bulmasi ve duzeltmesi zor ag problemlerine yol acabilir.
• IP adres’te, subnet mask’ta veya default gateway’de hatali bir rakam yazmasi problemle sonuclanacaktir. Bu problemler TCP/IP haberlesmesinde hatalarin olusmasindan agda ayni IP adresine sahip iki makine olusmasina kadar genis bir alani kaplayabilir.
• Client’larin alt aglar arasinda sikca hareket ettigi sistemlerde yonetme ve destek islemlerine yuk artar.

• Kullanicilar TCP/IP konfigurasyonu icin yoneticiden bir IP adres almak zorunda kalmazlar.Bir DHCP Client baslatildiginda IP adres bilgilerini otomatik olarak alir.
• DHCP Server, tum DHCP Client’lara ve Server’lara gerekli konfigurasyon bilgilerini saglar. DHCP Server dogru konfigure edildiginde bu kisimda herhangi bir hata olusmaz.
• Hatali konfigurasyonun yol actigi bulunmasi guc ag sorunlarindan hicbiri olusmaz.

Sonucta, DHCP server tarafindan dinamik olarak IP adresleri verildigi bir sistemde "makine1" de calisan kullanici "server1" isimli kaynaga erismek istediginde WINS server'a, "makine1" tarafindan, "server1" ismine karsi dusen IP adresinin ne olduguna iliskin bir istek gider. WINS server kendi veritabaninda "server1" ismine karsi dusen IP adrese bakar ve "makina1"e cevabini yollar. Tum bu islemler tabiki kullaniciya gosterilmez.

DHCP & WINS her ikiside WinNT icinde yer alir. WinNT Workstation ve Win95'in isletim sistemi icinde DHCP & WINS client yer alir. DHCP & WINS kullanarak buyuk sistemlerdeki kullanicilar ag kaynaklarina kullanimi kolay makine isimleriyle ulasabilirler ve ag yoneticileri IP adres yonetimi isiyle ilgilenmek zorunda kalmazlar.