Windows'95 in
Windows 95'te karşılaşacağınız onlarca sorunun çözümünü, ' bu da olsaymış' dediğiniz çok sayıda
özelliği Registry'de bulacaksınız. Windows 95'in kara kutusu Registry hakkında herşeyi bu yazıda açıklıyoruz. Bu belge çeşitli kaynaklardan toplanarak derlenmiştir...WINDOWS 95'i bir uçağa benzetirsek, Registry de bu uçağın kara kutusudur. Tüm sistem bilgileri, başınızı ağrıtan bazı sorunların yanıtları bu kara kutuda bulunur. Sisteminiz bazen açılmazsa sorun Registry'de olabilir. Veya Windows 95'te ' Bu da olsaymış' dediğiniz bir özelliği Registry'de yapacağınız bazı ayarlarla ekleyebilirsiniz. Registry ile bazı kullanıcılar kendileri için çok önemli sorunları düzeltebilmişlerdir. İşte bu yüzden kullanıcılar arasında Registry ' her derde deva' olarak algılanır. Bu kısmen doğrudur, kısmen de yanlış. Registry, sistem bilgilerini sakladığı için bazı sorunların düzeltilmesinde kullanılabilir; ancak bozuk donanımlarınızdan veya kullandığınız yazılımların kendi içindeki bozukluklarından kaynaklanan sorunları gideremez.
Windows 95 çıktıktan sonra Windows 95 için uygulama geliştiren yazılım firmaları ve meraklı kişiler kendi amaçları için Registry'yi kurcalarken, Windows 95'in pek çok sırrını keşfettiler. Hatta öyle noktalar yakaladılar ki, bize ' Windows'u geliştirenler nasıl bunu gözden kaçırmışlar?' dedirtti.
Bu arada Microsoft Registry'nin bu kadar kurcalanmasından pek memnun olmadı gibi. Kuşkusuz program geliştiricilerin kendileri için gerekli bilgilere ulaşması Için kolaylık sağlıyor, ancak deneyimsiz kullanıcıların elinde sistemlerinin açılmamasına neden olan bir bombaya dönüşebiliyor. Hatta Windows 98'de Microsoft'un Registry kullanımını kısıtlayacağı yönünde söylentiler var; bekleyip göreceğiz.
Biz bu yazıda Windows 95 Registry'sinin en doğru şekilde nasıl kullanılacağını açıklıyor, Registry'nin yapısı ile ilgili bilgi eksiklerinizi tamamlıyoruz. Ve elbette Registry'yi kullanarak uygulayabileceğiniz püf noktaları da var. Benzer püf noktalarını dergimizin eski sayılarında yayınlamıştık. Bu sefer Registry ile ilgili yeni püf noktaları ile birlikte, okurlarımızın sıkça sordukları, Registry'de çözümü olan sorularla ilgili püf noktalarını veriyoruz.
NEDİR BU REGISTRY?
REGISTRY, Windows 95'in (ve Windows NT 4.0'ın) kullandığı tüm bilgilerin sakladığı bir veritabanıdır. Bir program çalıştırdığınızda, önce Registry'de önceden belirlenmiş ayarlara bakar ve sisteminize uygun olarak nasıl çalışacağını öğrenir. Hatta sisteminizi açtığınızda Windows 95'in bazı aygıtları tanıması için gerekli bilgiler de burada yer alır.
Bu Registry denen veritabanı Windows 3.x'de de vardı. Ancak REG.DAT adında, çeşitli bağlantılar içeren, uygulamalarınızda belge açmanıza izin veren basit bir dosyaydı.
Ancak Windows 3.x'deki Registry, bunun ötesinde fazla beceriye sahip değildi. Örneğin bir belgenin yazıcı çıkışını almak için önce o belgeyi yarattığınız uygulamayı, sonra belgeyi açmanız, son olarak da Yazdır komutunu çalıştırmanız gerekirdi. Windows 95'te ise yazdırma komutları Registry'de tanımlandığı için şimdi bir dosyaya sağ tıklayıp menüden Yazdır komutunu seçmemiz yeterli.
Böylece belgenin açılması ve yazıcıya gönderilmesi işlemi otomatik yapılıyor. Bu Windows 3.x Registry'sinin elverişsiz özelliklerinden sadece biri.
Sisteminize her yazılım yüklediğinizde, yeni donanımlar taktığınızda gerekli ayarlar SYSTEM.INI, WIN.INI, REG.DAT, WINFILE.INI, CONTROL.INI, ve uygulamalar için ayrı ayrı oluşturulmuş diğer INI dosyalarına eklenirdi. Şimdi ise bütün bu ayarlar için tek adres var: Windows 95 Registry.
FARKLI KULLANICI PROFİLİ NASIL YARATILIR?WINDOWS 95'i ağ özellikleri ile kurduysanız, Windows 95'i kapatırken ' Tüm programları kapat ve farklı bir kullanıcı olarak oturum aç' seçeneğini işaretleyip sisteme farklı bir kullanıcı adı ve şifreyle girebilirsiniz. Bu seçenekle Windows'u iki farklı şekilde özelleştirmeniz mümkündür. Özellikle evlerde bir PC'yi birden fazla kişi kullanıyorsa bu yararlı bir özelliktir. Ancak bu işlemi yapmadan önce Windows'da birtakım ayarlar yapmanız gerekir:
Denetim Masası*Parolalar'ı çalıştırın
Kullanıcı Bilgileri bölümünde kullanıcıların kendi tercihlerini yapabilmeleri ile ilgili seçeneği (2. seçenek) işaretleyin.
Bu işlemlerden sonra sistem farklı kullanıcı ismi ile farklı profillerde açılabilecek. Bazı eski ayarları korunmak ve sonradan kişilere göre özelleştirme yapmak istiyorsanız Kullanıcı Bilgisi Ayarları kısmındaki iki seçeneği işaretleyin.
Tamam düğmesine tıklayarak Windows'u tekrar çalıştırın.
Not: Bu işlemi yaptığınızda bazı uygulamalarınızdaki özelleştirilmiş ayarlar değişebilir. Her kullanıcı uygulamalar için kendi ayarlarını yapmalıdır.
REGISTRY NASIL ÇALITIR?WINDOWS 95'i kurarken, donanım aygıtlarınız tanımlanır, daha önce Windows 3.x kurulu ise buradaki INI dosyalarında yer alan bilgiler toplanır ve Windows 95 Registry'sini oluşturan SYSTEM.DAT ve USER.DAT adlı iki dosyada saklanır. Bu dosyalar \Windows klasörü altındadır. SYSTEM.DAT bilgisayara özgü (genelde donanımla ilgili) bilgileri saklarken, USER.DAT kullanıcıya özgü bilgileri (masaüstü ayarları, kullanıcının seçtiği renk, çözünürlük vs.) içerir.
Sisteminizi bir ağ bilgisayarı gibi kurduysanız sisteminizi kapatırken farklı bir kullanıcı olarak oturum açma seçeneğini görmüşsünüzdür. İşte bu seçeneği kullanıp farklı bir kullanıcı ismi ile Windows 95'i başlatırsanız, birden fazla kullanıcı tanımına sahip olursunuz. Böylece Windows 95 arabirimini farklı farklı şekillerde özelleştirebilirsiniz. İşte bu durumda farklı kullanıcılara ait USER.DAT dosyaları \windows\profiles\kullanıcı_adı klasöründe saklanır (burada kullanıcı_adı elbette sizin Windows 95 açılırken verdiğiniz kullanıcı ismi olacaktır.
Peki, Windows 95 bu iki dosya ile ne yapar? Sisteminiz açılırken adım adım ' boot' sırasını takip ettiyseniz öncelikle sistem kayıtlarının (System Registry) yüklendiğini göreceksiniz. Çünkü SYSTEM.DAT dosyası yazılımlarınızın sisteminizdeki çeşitli donanımlarla doğru şekilde anlaşabilmesi için gerekli bilgileri içerir. Windows 3.x'te ise bu bilgiler CONFIG.SYS, AUTOEXEC.BAT ve SYSTEM.INI dosyalarında bulunuyordu.
Windows 95 başarıyla açılmışsa SYSTEM.DAT ve USER.DAT dosyalarının yedeklerini SYSTEM.DA0 ve USER.DA0 adlarıyla yine /Windows klasöründe saklar. Windows 95 ile çalışırken Registry sürekli olarak güncellenir. Sistemi kapattığınızda ise Registry'deki bilgiler tekrar bu DAT dosyalarına kaydedilir. Sistem dosyalarınızda Windows 95'in tekrar açılmasını önleyecek bir bozukluk olmuşsa Windows 95, .DA0 soyadlı yedeklere bakarak sisteminizi açar.
Registry bilgilerine, Windows 95 ile gelen Kayıt Düzenleyici (Registry Editor) programı ile ulaşılır. Bu programı çalıştırmak için Başlat*Çalıştır (Start*Run) komutu ile açılan diyalog kutusunda Aç (Open) bölmesine regedit yazıp Tamam (OK) düğmesine basmak yeterlidir. Kayıt Düzenleyici'yi kullanarak, Registry'de yapacağınız değişikliklerle çeşitli sorunlarınızı çözebileceğinizi, Windows 95'e bazı yeni özellikler ekleyebileceğinizi söylemiştik. Ancak Registry tam bir barut fıçısıdır! Burada yapacağınız yanlış bir hareket DAT soyadlı dosyaların bozulmasına ve sisteminizin açılmamasına neden olabilir. Bu yüzden aşağıdaki uyarı noktalarına mutlaka dikkat edin:
Tüm uyarılarımızı da yaptıktan sonra, şimdi dilerseniz Registry'de değişiklikler yapmamızı sağlayan Kayıt Düzenleyici (Registry Editor) programına yakından bir göz atalım. Başlat*Çalıştır*Regedit komutu ile açılan Kayıt Düzenleyici, Windows Gezgini (Windows Explorer) gibi iki bölmeli bir pencereden oluşur. Bu pencerenin sol bölmesinde Registry kayıtlarının bulunduğu klasörler sınıflandırılmış halde yer alır. Burada 6 ana klasör vardır ve bunlar ne silinebilir ne de yeni bir ana klasör bunlara eklenebilir. Bu ana klasörlerin hangi bilgileri tuttuğunu ' Kayıt Düzenleyici'nin 6 Ana Klasörü' başlıklı kutumuzda bulacaksınız.
KAYIT DÜZENLEYİCİNİN ÖĞELERİ
KAYIT Düzenleyici'yi kullanarak Registry'ye yeni bilgi girmek için kullanabileceğimiz bazı komutlar var. Kayıt Düzenleyici'nin sağ bölmesindeki ana klasör ve alt klasörlere (tuşlara) veya sağ bölmedeki boş bir alana sağ tıklayıp Yeni'yi (New) seçtiğinizde karşınıza Tuş (Key), Dize Değeri (String), İkili Değer (Binary) ve Dword adında dört seçenek çıkar. Bunları sırasıyla açıklayalım:
Tuşlar. 6 ana klasörün altındaki alt klasörlere Tuş (Key) adı verilir. Herhangi bir ana klasöre veya alt klasöre sağ tıklayıp Yeni*Tuş (New*Key) komutunu çalıştırırsanız bu ana klasör veya alt klasör altında bir alt klasör, yani tuş yaratılır. Sisteminize bir yazılım veya donanım kurduğunuzda Registry'ye yeni tuşlar eklenebilir. Bu konuda verdiğimiz püf noktalarına bakarak siz de tuşlar yaratıp bu tuşlara belirttiğimiz özel isimleri verebileceksiniz. Bu alt klasörler klavyede Del tuşuna basılarak silinebilir. Ancak kazara bu tuşlara isim verirken Türkçe karakter kullanmışsanız, tuşları ne silebilirsiniz, ne de içlerine bakabilirsiniz. Bu yüzden mevcut tuşlarının ismini değiştirmemeye, yeni yarattıklarınızda da Türkçe karakter kullanmamaya özen gösterin. Mevcut tuşlardan birinin ismine kazara Türkçe karakter eklerseniz sisteminizin açılmayabileceğini veya düzgün çalışmayacağını unutmayın.
Registry, 6 ana klasörün altında binlerce tuş içerir. Ancak her şey bir ağaç yapısı halinde düzenlendiği için aradığınızı bulmak kolaydır. Ayrıca seçili bir tuşun yolunu öğrenmek istiyorsanız Kayıt Düzenleyici penceresinin altındaki durum çubuğuna bakmanız yeterlidir: Burada seçili tutun yolu görüntülenir.
Dize Değerleri.
Her ana klasör veya alt klasör (tuş) altına üç tür bilgi (değer) girebilirsiniz: Dize değeri (string), ikili değer (binary) ve dword değeri. Dize değerleri, bir programın bir öğesini temsil eden metinlerdir.İkili Değerler.
İkili değerler program içinde, programın belirli bir şeyi yapmasını sağlayan ayarlara karşılık gelir. Sonuç programın içinde gerçekleşebileceği için kullanıcı tarafından doğrudan görülmeyebilir.Dword Değerleri.
Dword değerleri de sadece programlama kodunu etkilediği için diğer değerlere benzer, ancak programın sadece belirli bir rutini izlemesinden başka şeyler de yapar. Genelde şöyle bir benzetme yapılır: String kullanıcının gördüğü şeydir; dword ise programın gördüğü şey. Dword değerleri heksadesimal (onaltılık) veya desimal (ondalık) formdadır.Herkesi tek bir yazıda programcı yapmamız mümkün değil; ancak biraz Registry ile uğraşırsanız, İngilizce'niz de varsa her tuşun ne anlam taşıdığını, içinde ne gibi bilgiler bulunduğunu zamanla kavrayabilirsiniz. Her seviyeden kullanıcılar ise burada verdiğimiz püf noktalarını deneyebilir veya Kayıt Düzenleyici'de sorunu ile ilgili bir araştırma yaparak düşük bir ihtimalle de olsa aradığını bulabilir.
REGISTRY NASIL YEDEKLENİR?
Kayıt Düzenleyici'de veri girişi sırasında yaptığınız bir hatadan veya Windows 95'teki bir problemden dolayı Registry'niz bozulursa sisteminiz açılmayabilir. Bu tür bir durumla karşılaşırsanız sisteminizi eski ayarlarına geri çevirmek için şu sırayı izleyin:
Sisteminizi Windows 95'i kurarken hazırlamış olduğunuz acil açılış disketinden açmaya çalışın. Aşağıdaki komutları DOS komut satırında girin:
C:
CD\WINDOWS
attrib -r -h -s system.dat
attrib -r -h -s system.da0
ren system.dat system.bak
ren system.da0 system.dat
attrib -r -h -s user.dat
attrib -r -h -s user.da0
ren user.dat user.bak
ren user.da0 user.dat
Bu işlem büyük olasılıkla Windows 95'i başarılı şekilde açmanızı sağlayacaktır.
Öte yandan bazı durumlarda sistem bozulduğunda son değişiklikler DA0 dosyalarına işlenmemiş olabilir. Yukarıdaki işlem işe yaramazsa Registry'de değişiklik yapmadan önce yanda belirttiğimiz gibi DA1 soyadı ile aldığınız yedekleri tekrar DAT soyadı ile Windows klasöründeki bozuk DAT dosyalarının üzerine kopyalayın.
Not: Çeşitli Web sayfalarında - hatta Microsoft'un sitesinde - Windows 95 CD'sinin OTHER/MISC/CFGBACK adlı klasöründe CFGBACK.EXE adlı, Registry dosyalarının yedeklerini otomatik alan bir program geldiği belirtilmektedir. Ancak elimizdeki Türkçe Windows 95 CD'lerinde böyle bir programa rastlanmamıştır. Bu program CFGBK.EXE adıyla Microsoft'un sitesinde yer almakla birlikte özellikle Windows 95 OSR2 sürümlerinde soruna yol açmaktadır. 1.5 MB'lık bir shareware program olan LifeSaver ise, Registry dosyaları ile birlikte çeşitli sistem dosyalarının yedeklerini güvenli biçimde alabilmektedir.
KISMİ YEDEKLEME
Kayıt Düzenleyici bazı değişiklikler yaparken yanlışlıkla verilerinizi bozup içinden çıkılamaz hale getireceğinizden korkuyorsanız kısmi yedekleme yapabilirsiniz. Örneğin Bilgisayarım\HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft klasörü içindeki verilerde bir değişiklik yapacaksınız diyelim. Bu değişikliği yapmadan önce söz konusu klasörü seçin ve Kayıt menüsünden Kayıt Dosyası Yaz (Export Registry File) komutuna tıklayın. Açılan pencerede, seçili klasör içindeki tüm bilgileri saklayacağınız dosyanın ismini yazın ve bu dosyayı sabit diskinize kaydedin. Böylece REG soyadlı bir dosya oluşacaktır. Bu klasör içinde yaptığınız değişiklikleri sonradan geri almak istiyorsanız, yarattığınız REG dosyasının üzerine çift tıklayın. Eğer aldığınız kısmi yedeğin neler içerdiğini unuttuysanız, bu REG dosyasını Not Defteri ile açmanız yeterli.
Dikkat: Rastladığınız herhangi bir REG dosyasının üzerine çift tıklamadan önce iki kere düşünün. Yukarıda belirttiğimiz gibi REG dosyalarına çift tıklamak, bu dosyanın içindeki bilgileri Registry'ye ekler. Eskiden kalmış, sisteminizin son konfigürasyonu ile ilgisi olmayan bir REG dosyasına çift tıklamak, düzgün çalışan bir Registry'deki son değişiklikleri iptal edebilir ve sisteminizin açılmamasına veya ayarlarınızın bozulmasına neden olabilir.
PÜF NOKTALARIBaşlat*Çalıştır (Start*Run) komutunu çalıştırdığımızda ekrana gelen bir diyalog kutusu, bunun da Aç (Open) isminde bir liste kutusu var. Buraya yazdığımız program isimleri ile programlarımızı (özellikle de DOS programlarımızı) çalıştırıyoruz.
Bu durumda listeyi temizlemek istersek Windows 95'te bunu sağlayan bir komut yoktur. Oysa bu tür bilgilerin Registry'de saklanabileceğini biliyoruz. O halde bu listede yer alan komutları (örneğin DOS penceresi açan ' command' komutunu) Kayıt Düzenleyici'de bulursak belki sorunumuzu halledebiliriz. İşte izlediğimiz yol:
1) Başlat*Çalıştır komutu ile açılan diyalog kutusunda Aç listesine REGEDIT yazarak Kayıt Düzenleyici'yi açın. (İsterseniz /Windows dizini altındaki REGEDIT.EXE dosyasının bir kısayolunu masaüstünde yaratıp Kayıt Düzenleyici'yi buradan açabilirsiniz.)
2) Kayıt Düzenleyici'nin sol pencere bölmesinde Bilgisayarım'ı (My Computer) seçip Düzen*Bul (Edit*Find) komutunu çalıştırın (Ctrl+F'de aynı işi görür).
3) Aradığınız sözcüğü yazın (Aç listenizde yer alanlardan biri, örneğin ' command' ) ve Sonrakini Bul (Find Next) düğmesine tıklayın.
4) İlk bulduğunuz sözcük (burada ' command' ) aradığınız olmayabilir. Bulunan değerin yer aldığı sağ pencere bölmesinde, Aç listenizdeki diğer komutlar yoksa aynı sözcüğü aratmaya devam edebiliriz. Bunun için klavyeden F3 tuşuna basmanız yeterli.
Aradığımızı nihayet Kayıt Düzenleyici'nin
KEY_CURRENT_USER\SOFTWARE\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Explorer\RunMRU tuşunun altında (çok kullanıcılı sistemlerde StreamMRU'nun altında) buluyoruz. Demek ki bu tuş Aç listesindeki değerleri saklıyormuş.
6) Sağ pencere bölmesinde, Aç listesinde yer alan diğer komutları da göreceksiniz. Bunları seçip Del tuşuna basarak silerseniz, Aç listeniz temizlenmiş olur. Diğer araştırmalarda da benzer bir mantık izleyebilirsiniz. Elbette buradaki örnekte söz konusu tuşun Aç listesi içeriğini sakladığı açıkça belliydi. Ancak bu her zaman açık olmayabilir. İşte bu yüzden Registry'nin yedeğini almak çok önemli. Her seferinde sistem disketi ile DOS komut satırına geçip DAT dosyalarının yedeklerini almak istemiyorsanız, size kısmi yedekleme öneririz. Bu konuda gerekli açıklamayı ' Kısmi Yedekleme' başlıklı kutumuzda bulacaksınız.
REGISTRY İLE NELER YAPILIR?
REGISTRY'DE yapacağınız değişikliklerle Windows 95'i daha kullanışlı hale getirebileceğinizden, bazı sorunlarınıza çözüm bulabileceğinizden söz etmiştik. Şimdi bu çözümlere örnekler verelim. Bu örnekleri uygulamadan önce Registry'nizi yedeklemeyi ve örnekleri uyguladıktan sonra genelde Windows'u tekrar başlatmanız gerektiğini unutmayın.
a) Uygulamalara Ses Ekleyin
1) Kayıt Düzenleyici'yi çalıştırıp HKEY_CURRENT_USER\AppEvents\Schemes\Apps tuşunu açın. Bu tuşun altında .Default ve Explorer adında iki tuş daha göreceksiniz (başka tuşlar da olabilir).
2) Apps tuşuna sağ tıklayıp Yeni*Tuş (New*Key) komutunu çalıştırın.
3) Yeni yaratılan tuşa ses eklemek istediğiniz programın adını verin (örneğin MSPaint).
4) Bu tuşun da üzerine sağ fare tuşu ile tıklayıp Yeni*Tuş komutunu çalıştırın.
5) Yeni yaratılan klasöre İngilizce olarak Open ismini verin. Bu, programı açarken belirleyeceğiniz bir WAV dosyasının çalmasını sağlayacak. Aynı şekilde programda gerçekleştireceğiniz farklı işlevlere ses atamak için Close, G.P. Fault, RestoreDown, Maximize, RestoreUp, MenuCommand, SystemAsterisk, MenuPopup, SystemExclamation, Minimize, SystemQuestion adında tuşlar da olutturabilirsiniz.
Kayıt Düzenleyici'yi kapatıp Denetim Masası*Ses (Control Panel*Sound) bölümüne gidin. Olaylar (Events) listesine uygulamanızın ve sesli uyarı vermesini istediğiniz olayların isimlerinin eklendiğini göreceksiniz. Artık sabit diskinizdeki çeşitli WAV dosyalarını seçerek bu olaylara ses atayabilirsiniz.
b) BMP'leri Açmadan Görün
Windows klasörü altında çeşitli BMP resim dosyalarının olduğunu bilirsiniz. Kendi seçtiğiniz bazı resimleri de BMP formatında saklıyor olabilirsiniz. Her zaman bu dosyaların ismine bakarak içinde hangi resimlerin olduğunu anlamak kolay olmayabilir. Peki klasör pencerelerinde veya Windows Gezgini içinde bu dosyaların sadece simgelerine bakarak içlerinde hangi resim olduğunu anlamak ister misiniz?
1) Kayıt Düzenleyici'de HKEY_CLASSES_ROOT\Paint.Picture\DefaultIcon tuşunu seçin.
2) Paint.Picture altında böyle bir tuş yoksa kendiniz yaratın ve tuşa DefaultIcon adını verin
3) Bu tuş seçili iken sağ bölmede Varsayılan (Default) değerinin üzerine çift tıklayın ve değeri %1 olarak değiştirin.
4) Windows'u tekrar başlattıktan sonra tüm BMP dosyalarınızın simgesinde içindeki resimleri göreceksiniz. İsterseniz klasör penceresinde (veya Windows Gezgini'nde) Görünüm*Büyük Simgeler komutunu seçip resimleri daha iyi görebilirsiniz.
c) Belgelerim Nerede?
Registry ile nasıl çalışacağınıza örnek verirken Windows'un Başlat*Çalıştır*Aç (Start*Run*Open listesindeki girdileri nasıl sileceğinizi anlatmıştık. Bir de son kullandığınız 15 belgelenin yer aldığı Başlat*Belgeler (Start*Documents) menüsü var. Bu menüdeki girdilere nereden ulaşacağınızı biliyor musunuz?
Hemen anlatalım: Kayıt Düzenleyici'yi (Registry Editor) çalıştırıp;
HKEY_CURRENT_USER\SOFTWARE\Microsoft\Windows\CurrentVersion\
Hemen anlatalım: K tuşunu seçin. Kayıt Düzenleyici penceresinin sağ bölmesinde a, b, c, d
gibi harflerle çeşitli girdiler ve bir de MRUList adlı bir girdi göreceksiniz. Bu a, b, c, d gibi girdilerin her biri Belgeler menüsündeki bir dosyayı ifade eder. Bu girdilerin karşısındaki Veriler başlıklı sütunda bir anlam ifade etmiyor gibi görünen harf ve rakamlar dizisi göreceksiniz. Bunlar dosyaların kısayollarının ikili değerde ifade edilmiş şeklidir. Bu girdiler üzerine çift tıklarsanız, açılan diyalog kutusunda hem ikili değerleri hem de dosyanın adını ve kısayolunun adını (.lnk soyadlı) göreceksiniz. MRUList ise tüm girdilerin alfabetik kodlama bilgisini (a, b, c...) tutar. MRU (Most Recently Used), en son kullanılanlar anlamına gelir ve Windows'un çeşitli bölümlerinde benzer mantığa sahip bu tür girdiler MRU ile tanımlanır.
Burada Varsayılan (Default) hariç, MRUList dahil olmak üzere tüm girdileri veya bazılarını silebilirsiniz. Böylece Belgeler listesindeki dosya kısayolları da silinmiş olur. Windows'u kapatıp açtığınızda yeni Belgeler listesine göre MRUList'in de yeniden düzenlenmiş olduğunu göreceksiniz.
d) İstediğiniz Klasörde DOS
Windows 95 OSR2 sürümü (daha doğrusu FAT32) ile birlikte DOS ile ' dual-boot' ortadan kalktı ama kullanıcılar hala Windows altından - \Windows\Command klasöründeki DOS sürümü sayesinde - DOS programlarını kullanmaya devam ediyorlar. Ancak bu DOS'un rahatsız edici küçük bir kusuru var: Başlat*Programlar*MS-DOS Komut İstemi (Starat*Programs*MS-DOS Prompt) komutunu çalıştırdığınızda DOS penceresi hep C:\>WINDOWS klasöründe geliyor. İstediğiniz dizinden DOS komut satırını açmak istemez misiniz? İşte bunun yolu:
1) Kayıt düzenleyicide HKEY_CLASSES_ROOT\Directory\shell tuşunu seçin ve üzerine sağ tıklayıp Yeni*Tuş (New*Key) komutunu çalıştırın.
2) Yeni yarattığınız tuşa opennew adını verin.
3) Sağ pencere bölmesinde tuşun Varsayılan (Default) değerinin üzerine çift tıklayıp ' Klasörün DOS Komut Satırı' yazın.
4) Yeni yarattığınız opennew tuşunu seçip yine Yeni*Tuş komutuyla altında bir tuş daha yaratın.
5) Bu yeni tuşa command adını verin.
6) Sağ pencere bölmesinde command tuşunun Varsayılan (Default) değerinin üzerine çift tıklayıp ' command.com /k cd %1' yazın.
Windows'u tekrar başlatıp Windows Gezgini (Explorer) veya klasör pencerelerinde bir klasöre sağ tıkladığınızda, menüye ' Klasörün DOS Komut Satırı' adlı bir komut eklendiğini göreceksiniz. Bu komut seçtiğiniz klasörden başlayan bir DOS oturumu açacak.
e) İstediğiniz Sürücüde DOS
Yukarıdaki püf noktası klasörler için geçerli, ancak sabit disk, disket ve CD-ROM sürücülerinin kök dizinleri için geçerli değil. Yani Bilgisayarım (My Computer) penceresinde A:\, C:\, D:\, E:\ Ö sürücülerinden başlayan bir DOS oturumu açmaya izin vermiyor. Çünkü bu iş Kayıt Düzenleyici'nin başka bir parametresi ile yapılıyor:
1) Kayıt düzenleyicide HKEY_CLASSES_ROOT\Drive\shell\ tuşunu seçin ve üzerine sağ tıklayıp Yeni*Tuş (New*Key) komutunu çalıştırın.
2) Yeni yarattığınız tuşa opennew adını verin.
3) Sağ pencere bölmesinde tuşun Varsayılan (Default) değerinin üzerine çift tıklayıp ' Sürücünün DOS Komut Satırı' yazın.
4) Yeni yarattığınız opennew tuşunu seçip yine Yeni*Tuş komutuyla bir tuş daha yaratın.
Bu yeni tuşa command adını verin.Sağ pencere bölmesinde command tuşunun Varsayılan (Default) değerinin üzerine çift tıklayıp:command.com /k cd %1' yazın.
f) Kayıtlı Kullanıcı Bilgileri
Windows 95'i kurarken isminizi ve şirket isminizi girersiniz. Bir okurumuz bunları girerken hatalı yazmış olduğunu ve nasıl değiştireceğini soruyor. İşte Çözümü:
1) Kayıt Düzenleyici'yi açın.
2) HKEY_LOCAL_MACHINE/SOFTWARE /Microsoft/Windows/CurrentVersion tutunu seçin.
3) Sağ bölmede RegisteredOwner dizesini bulun ve üzerine çift tıklayın. Bu kısımdan kullanıcı ismini değiştirebilirsiniz.
4) Sağ bölmede RegisteredOrganization dizesinden ise şirket ismini değiştirebilirsiniz.
g) Sağ Tuş Menüsünde Uygulamalar
Bir klasöre sağ tıkladığınızda o klasörle ilgili çeşitli komutların bulunduğu bir menü açılır. Bu menüde sık kullandığınız uygulamaların da olmasını ister misiniz? Bu, her seferinde Başlat*Programlar menüsünü (ve belki başka menüleri) açmaktan daha pratiktir.
1) Kayıt Düzenleyici'yi çalıştırın.
2) HKEY_CLASSES_ROOT\ Folder\shell tuşuna sağ tıklayıp altında yeni bir tuş yaratın
3) Tuşa uygulamanızın adını verin (Türkçe karakter kullanmayın)
4) Pencerenin sağ bölmesinde yeni tuşun Varsayılan(default)değerine uygulamanın adını verin
5) Burada verdiğiniz adda istediğiniz bir karakterin önüne & işareti koyarsanız, menüde o karakterin altı çizili olacak ve programı bu klavye kestirmesi ile kullanabileceksiniz.
6) Sol bölmede uygulamanızın ismini vererek yeni yarattığınız tuşun altında bir tuş daha yaratın ve bu tuşa command adını verin.
7) Sağ bölmede bu tuşun varsayılan (default) değerine programın yolunu yazın (örneğin c:\program files\internet explorer\iexplore.exe).
8) Windows'u tekrar başlatın.
Bu şekilde yarattığınız komutların, Başlat (Start) düğmesine sağ tıkladığınızda açılan menüde de yer aldığını göreceksiniz.
h) Her Klasörden Gezgin Penceresi
Windows 95 ilk çıktığında sürücü ve klasörlerimizde gezinip dosyalarımızı bulabilmemiz için bize iki seçenek verildiğini söylemiştik: Bunlardan birincisi Bilgisayarım simgesinden açılan tek bölmeli pencereler, diğeri ise iki bölmeli (Windows 3.x Dosya Yöneticisi tarzı) Windows Gezgini (Explorer). Zamanla çoğu kullanıcı Gezgin yerine hemen masaüstünden ulaşılabilen tek bölmeli pencereleri tercih eder oldu. Ancak klasörler arası dosya taşımak veya kopyalamak Için hala Gezgin'e ihtiyaç duyabiliyoruz. Bu durumda alt alta açılan Başlat menüleriyle zaman kaybetmek istemiyorsanız bir Registry püf noktamız daha var:
1) Kayıt Düzenleyici'yi çalıştırın.
2) HKEY_CLASSES_ROOT\Folder\shell tutunu bulun.
3) Bu tuşun altında rootexplore adında bir tuş daha yaratın.
4) Sağ bölmede tuşun varsayılan(default) değerini ' Bu Klasörden&Gezgin Aç' olarak değiştirin.
5) Yeni yarattığınız rootexplore tuşu altında bir tuş daha yaratıp bu yeni tuşa da command ismini verin.
6) Command tuşunun sağ bölmedeki varsayılan değerini ' Explorer.exe /e,/root,/idlist,%i' olarak değiştirin.
7) Windows'u tekrar başlatın.
Herhangi bir klasör penceresinde bir klasöre sağ tıkladığınızda ' Bu Klasörden Gezgin Aç' komutunu göreceksiniz.
i) Masaüstü Ayarlarım Kaybolmasın!
Klasör pencerelerinizin boyutunu, konumunu, simge düzenlemesini kendinize göre ayarlamanıza rağmen Windows'u tekrar başlattığınızda hepsinin farklı düzenlerde olmasından mı şikayetçisiniz. Normalde Windows bu ayarları hatırlar. Ancak Windows'da böyle bir hafıza kaybı olduğundan şikayet edenler şu püf noktasını denesin:
1) Windows'da pencere, simge ayarlarınızı istediğiniz gibi ayarlayın.
2) Kayıt Düzenleyici'yi açın.
3)HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Policies\Explorer tutunu seçin.
4) Sağ bölmede ' NoSaveSettings' adlı bir girdi varsa bunu seçin, yoksa Yeni*DWORD Değeri (New* DWORD Value) komutu ile yenisi yaratın.
5) Bu girdinin değerini 0 olarak değiştirin.
6) Windows'u tekrar başlatın. Böylece masaüstü ayarlarınız kaydedilecek.
7) ' NoSaveSettings' girdisini tekrar bulup değerini 1 yapın. Böylece pencerelerin, simgelerin konumunu vs. bozsanız bile Windows seçtiğiniz masaüstü düzenini hatırlayacak.
j) Windows 95 Kur Nerede?
Windows 95'i CD'sinden kurduktan sonra kurulum dosyalarının yedeğini sabit diskinizdeki bir klasöre almış olabilirsiniz.
Bundan sonra Windows'a başka öğeler eklemek veya Windows'a yeni taktığınız bir donanımı tanıtmak gerekirse - ve sabit disk daha hızlı olduğu için - bu klasörü kullanmayı tercih edebilirsiniz.
Öte yandan kurulumu bir kez CD'den yaptıysanız, Windows hep bu CD'yi arayacaktır ve sizin de her seferinde yedek aldığınız klasörün yolunu belirtmeniz gerekecektir. Bu işin kolayı var:
1) Kayıt Düzenleyici'yi açın.
k) Bilinmeyen Dosyaları Açmak İçin
Sisteminizde bir uygulama ile ilişkilendirilmemiş çok sayıda dosya vardır. Bunların üzerine çift tıkladığınızda ' Birlikte Aç' diyalog kutusu açılır ve her seferinde bu dosyayı açmak için bir uygulama seçmek zorunda kalırsınız. Bu tür belgeleri Not Defteri (NotePad) veya başka bir uygulamayla kolaycacık açmak ister misiniz?
1) Kayıt Düzenleyici'yi açın.
2) HKEY_CLASS_ROOT\Unknown\Shell tutunu seçin.
3) Bu tuşun altında yeni bir tuş yaratıp uygulamanızın adını verin (örneğin Notepad). (Burada yine Türkçe karakter kullanmıyoruz.)
4) Bu yeni tuşun altında bir tuş daha yaratıp ismini command yapın.
5) Command tuşunu seçin ve pencerenin sağ bölmesinde varsayılan (default) değer üzerine çift tıklayın.
Uygulamanın yolunu yazın, sonuna bir boşluk bırakıp %1 yazın (örneğin C:\WINDOWS\NOTEPAD.EXE %1).
Windows'u tekrar başlatıp herhangi bir dosyaya sağ tıkladığınızda menüde uygulamanızın ismini (burada NotePad) göreceksiniz. Bu komuta tıklarsanız dosya bu uygulama ile açılacak.
l) Yeni Menüsünden Program Silmek
Windows 95'te masaüstüne veya bir klasör penceresinin içine sağ tıkladığınızda açılan menüdeki Yeni (New) seçeneğini bilirsiniz.
Burada yeni klasör veya kısayol yaratmak için gerekli komutlar ile Windows'a kayıtlı bazı programların dosyalarını yaratmak için gerekli komutlar vardır. Peki bu listenin zamanla çok uzadığını, burada kafa karıştıran bazı programlara (Örneğin Evrak Çantası) ihtiyacınız olmadığını düşünmüyor musunuz? O halde;
1) Kayıt Düzenleyici'yi açın.
2) Klavyeniz'de Ctrl+F tuşuna basıp Kayıt düzenleyici içinde ShellNew'i aratın.
3) HKEY_CLASSES_ROOT ana klasörü altında aradığınız ilk ShellNew'i bulacaksınız. Pencerenin sağ bölmesine bakın. Buradaki Command değerlerinden bu ShellNew'in hangi programa ait olduğunu kestirebilirsiniz. (Örneğin Briefcase_Create, Evrak Çantası'na işaret eder.)
4) Kullanmayacağınızı düşündüğünüz programlar için ShellNew tuşunun ismini ShellNew1 olarak değiştirin.
5) Klavyeden F3 tuşuna basıp diğer ShellNew'leri de aratın ve Yeni menüsünde istemediğiniz programların ShellNew tuşlarının ismini ShellNew1 olarak değiştirin.
Windows'u tekrar başlatmanıza gerek yok; istemediğiniz programlar Yeni menüsünden silinecek. Bu programları geri geri çağırmak için ShellNew1'leri tekrar ShellNew yapmak yeterli.
Windows'u tekrar başlatın.